Juan Pérez Jolote yaramaz ve tembel bir genç adamdır. Şakalarıyla ve çalışmaktan hoşlanmamasıyla tanınır. Onun adı "Jolote" aptal ve sorumsuz biri için aşağılayıcı bir terimdir.
Büyülü bir varlıkla karşılaşır. Bu bir cadı, bir peri, konuşan bir hayvan ya da başka bir doğaüstü yaratık olabilir. Yaratık, Juan'a bir görev karşılığında bir tür büyülü nesne veya güç teklif ediyor. Bu görev genellikle çok zor veya tehlikelidir, ancak Juan açgözlülükten veya etkileme arzusundan dolayı bu teklifi kabul eder.
Juan pazarlığın kendisine düşen kısmını yerine getiremiyor. Ya görevi bırakır, hile yapar ya da başka bir şekilde kararlaştırıldığı gibi tamamlayamaz. Bunun sonucunda da sonuçlarına katlanıyor.
Sonuçlar farklılık gösterebilir. Hastalıkla, yoksullukla ve hatta ölümle cezalandırılabilir. Diğer versiyonlar onun bir münzevi, bir canavar ya da sürekli bir aptal haline geldiğini tasvir ediyor.
Hikayenin içinde genellikle ahlaki dersler bulunur. Bu dersler şunları içerebilir:
* Dürüstlük ve doğruluk esastır.
* Tembellik ve bencillik talihsizliğe yol açar.
* Doğaüstü varlıklarla asla anlaşma yapmamalısınız.
Hikaye eğlendirmek ve öğretmek içindir. Belirli ayrıntılar ve ahlaki dersler anlatımdan anlatıma değişebilir, ancak tembel ve sorumsuz bir genç adamın eylemlerinin sonuçlarıyla yüzleşmesinin ana teması tutarlı kalır.
Not: "Juan Pérez Jolote"un bir halk masalı olduğunu hatırlamak önemlidir. Nesiller boyunca aktarılan bir hikayedir ve belirli unsurları bölgeye, hikaye anlatıcısına ve döneme bağlı olarak değişebilir.